“Met elkaar nadenken wat de mogelijkheden zijn in Nederland voor de neo-monastiek.” Dit stond in de uitnodiging van Jan Wolsheimer en Erik Bakker. Dit zou een vervolg worden op de workshop met Shane Clayborne dit jaar. Hier was ik helaas niet bij geweest. Nu is heel Nederland en neo-monastiek best uitgebreid, maar het was voor mij voldoende om door de sneeuw richting de Doornse bossen te rijden. Door prachtige besneeuwde lanen kwam ik aan bij leefgemeenschap Elim, het decor van deze avond. Gastvrij en vriendelijk werd ik binnengelaten en kon ik mij laven aan de warme koffie. Ik was niet de enige die het weer had getrotseerd. Een grote variatie aan mensen was aanwezig in de grote huiskamer. Onder hen waren voorgangers, missionaire werkers, churchplanters, werkers bij diverse christelijke instellingen, mensen uit christelijke leefgemeenschappen en andere belangstellenden. Even na 8-en trapte Jan Wolsheimer af met een hartelijk welkom en een snelle pass naar Johan ter Beek, emergingkenner en gangmaker van een neo-monastieke “zevende regel”. Johan gaf een korte inleiding over de onvolprezen regel van Augustinus. Zo ontstond er een gesprek vanuit de eerste hoofstukken van de regel over heilzaam samenleven.

Even kort werd stilgestaan bij de mogelijke spanning tussen leefgemeenschappen en bestaande kerkvormen. Daarna kwamen we bij het hart van de regel: De liefde tot Christus en de praktische naastenliefde elke dag van de week. In veel monastieke voorbeelden is dit in het klein begonnen. In deze tijd zal het niet anders gaan. Maar het is nuttig om een economisch-sociaal plan te hebben, werd er aangevuld. Zo kwamen er diverse initiatieven voorbij van praktische naastenliefde. Elim heeft dit uitgewerkt vanuit de Jesus people-beweging zonder monastieke regels. Bij Oudezijds 100 in Amsterdam is er een eigentijdse monastieke context voor hun sociale projecten. Dit is zichtbaar in een tijdelijk priorschap als leiding en een gelofte van de medewerkers voor een bepaalde tijd. De monastieke “stabilitas”, die zich uit in trouw en toewijding hebben beide leefvormen op hun eigen manier invulling gekregen. Toewijding is er tot nu toe altijd geweest. Het werd ons duidelijk dat we niet zomaar initiatieven – zoals dat van Clayborne – kunnen copieren. Hoe wij 7 dagen in de week Jezus kunnen volgen met inspiratie vanuit de monastiek, blijft een samenspel van context, persoonlijke kenmerken en roeping. Tot slot was er nog een actuele casus van een missionair streven in Arnhem. Het blijkt niet altijd mee te vallen om vanuit een evangelische missionaire visie mensen te bereiken met de liefde van Jezus. Er is altijd weer die weerbarstige praktijk om ons heen en in onszelf. Daarbij kan de eerste regel van Benedictus behulpzaam zijn: Hoor! De monastieke traditie leert ons hier om allereerst en heel geduldig te luisteren naar wat er gebeurd. Alleen op die manier kunnen we aansluiten op de mensen om ons heen.

Zo werd het een zinvolle avond. Een evangelische interesse naar monastieke bronnen ging gepaard met realiteitszin voor onze praktische situaties. Dit lijkt me een goed begin als er ook een positief vervolg komt. Wat is monastieke spiritualiteit nu precies is en hoe kan het ons inspireren op diverse niveau’s van ons leven? Persoonlijk, gezin, kerk, werk en bijzondere leefvormen. Ook dit vraagt om aansluiting op onze praktijk en veel geduld om te luisteren. Niet alleen denken vanuit het ideaal of de missie maar eerst waarderen wat er al is, lijkt me voor ons protestanten toch een vrij grote stap. Hier is veel geduld nodig. Spiritualiteit vraagt tijd, hoorde ik onlangs nog uit de mond van Karmeliet Kees Waaijman. Snelle activisten hebben dus nog geduld nodig en waardering voor de goede stappen die er nu zijn gemaakt. “Laat de Heer maar voorop gaan”, zei Erik Bakker na afloop en daarin komen evangelisch en monastiek toch heel dicht bij elkaar.

Ronald van den Oever

Deze vraag kregen we de afgelopen tijd regelmatig. En ja, we kunnen melden dat er veel (achter de schermen) gebeurt. We hebben vooral veel contacten gelegd de afgelopen weken. Gesprekken gehad met werkers, met gemeenten/kerken en zelf nagedacht wat we eerst kunnen doen. Eerste constatering is dat we merken dat er aan alle kanten behoefte is aan voorbeelden, of in ieder geval 1 voorbeeld.

Jan Wolsheimer en ik hebben nu een concrete hulpvraag binnen van een kerk die behoefte hebben aan een werker. De eerste contacten zijn gelegd en aanstaande dinsdag 15 december 2009 hebben we overleg hoe e.e.a. concreet ingevuld gaat worden. Erik Bakker zal daar als eerste werker worden ingezet op basis van “toegevoegde waarde”. Best spannend want hoe zal dit gaan? De inzet is voor een periode van een paar maanden om deze kerkelijke gemeente op weg te helpen. Op weg naar een nieuwe visie, nieuwe plannen en wellicht een nieuwe voorganger. Bidden jullie mee met ons dat we tot een goeie “pilot” mogen komen.

Al jullie gedachten zijn welkom. Dat kan via deze site maar ook via onze LinkedIn discussie groep.

Als ik naast de Bijbel een boek zou moeten noemen wat mijn denken enorm heeft veranderd, dan is het zonder twijfel De Koninklijke Weg van Frans Horsthuis. Frans is priester in de Rooms-Katholieke kerk en besloot samen met een groepje studenten te ontdekken of het nog mogelijk is om volgens het evangelie van Jezus Christus te gaan leven. Niet langer bestuderen vanwege de wijze lessen, maar gewoon te gaan doen wat er staat. Een boeiende en uitdagende reis was het gevolg en na jaren kreeg Frans de opdracht om zijn ervaringen op papier te zetten.

Ik kreeg het boek zo’n 15 jaar geleden in handen en werkte me door de pagina’s heen. Omdat de boodschap nogal radicaal was stopte ik op 2/3 van het boek. Meer kon ik op dat moment niet verdragen. Het was té veel. Té radicaal. Mijn leven ging verder en drie jaar geleden werd ik voorganger van een evangelische gemeente en kwam ik in contact met Erik Bakker. Erik hielp me op weg in mijn nieuwe functie door zijn scriptie over het werk van Eugene Peterson, waarin Peterson een lans breekt voor een goed ontwikkeld geestelijk leven bij voorgangers in plaats van de overdreven drukte die deze taak vaak omringd. Erik bleek Frans Horsthuis persoonlijk te kennen. Ik zocht het boek weer eens op in mijn boekenkast en begon te lezen. Waar ik 15 jaar eerder nog niet rijp voor was, veroorzaakte nu een revolutie in mijn hart. Zo wilde ik leven! Read More